Fred van Kan

Haagse Elite

tot 1572

OEM - OUWEN.

OEM VAN WIJNGAARDEN, DIRK

geb./ovl.

-

functie(s)

baljuw van Haagambacht 1572 (De Riemer, Beschrijving van ’s-Graven-Hage II 45)

beroep

-

overige gegevens

-

OEM VAN WIJNGAARDEN, DIRK

geb./ovl.

-

functie(s)

substituut-baljuw 10 apr. 1499-1500 verm. (Nationaal Archief, Archief Hof van Holland reg. 26 nr. 233, 29 nr. 68, 3e reg. nr. 119, 8e reg. nr. 133, vgl. Van Gelder, 'Excerpten', Die Haghe 1919/20 p. 74), baljuw 1504-1505 (Ibidem p. 74-77)

beroep

-

overige gegevens

-

OEM VAN WIJNGAARDEN, FLORIS FLORISZ.

geb./ovl.

-

functie(s)

baljuw van Haagambacht 1493-1504 (Nationaal Archief, Archief van de Rekenkamer, Rekeningen 3942-3943; cie. Nationaal Archief, Archief van de Rekenkamer, Registers 492 fol. 51vo., 492 fol. 84, Oud Archief 753 fol. 45vo); hoogheemraad van Delfland 1504-1509 (Postma, Delfland 414)

beroep

-

overige gegevens

De broers Floris, Tielman, mr. Hendrik en Jan Oem, zonen van Godschalk, stichtten 11 juli 1464 in de Kloosterkerk een kapel; werden ald. begr. (De Riemer, Beschrijving van ’s-Graven-Hage I 384). Mr. Hendrik Oem de Wingaerden en Johannes O. de W. studeerden, afkomstig van Den Haag te Orléans, verm. ald. beiden vanaf 1450 (H. de Ridder-Symoens, `Studenten uit het bisdom Utrecht aan de rechtenuniversiteit van Orléans 1444-1546. Een overzicht', in: M. Bruggeman e.a., Mensen van de Nieuwe Tijd. Een liber amicorum voor A.Th. van Deursen (Amsterdam, 1996) 70-97, p. 90).

OEM VAN WIJNGAARDEN, GIJSBRECHT

geb./ovl.

-

functie(s)

baljuw van Haagambacht 1553-1557 (De Riemer, Beschrijving van ’s-Graven-Hage II 38-40; vgl. Oud Archief 905; borgen voor hem bij het pachten: Aarnd van Duvenvoorde en Pieter van Halmale, Nationaal Archief, Archief Hof van Holland, 6e memoriaal J. van Dam fol. 92vo)

beroep

-

overige gegevens

-

OEM VAN WIJNGAARDEN, GODSCHALK

geb./ovl.

-

functie(s)

substituut-baljuw van Haagambacht verm. 3 juli 1497 (Archief Heilige Geest 496); baljuw 1505-1509 (Oud Archief 753 fol. 42vo; Van Gelder, 'Excerpten', Die Haghe 1919/20 p. 77-82)

beroep

-

overige gegevens

Zoon van Jan Oem van W. Godschalksz.; tr. Margaretha van Boschuysen; kinderen: Jan, baljuw, zie hierna; Christine, tr. Pieter van Halmale (zie ald.); Willem O. van W. was zijn broer (zie ald.); een andere broer, mr. Floris Oem van Wijngaarden was 1518 pensionaris van Dordrecht en 1515 raad in het Hof van Holland ; hij tr. een van Duvenvoorde (kinderen: Jan domkanunnik te Luik en Maria, tr. Charles tSerclaes, van Brussel) (Haags Gemeentearchief, Collectie Bylsma IX 8). Mr. Floris O. van W. tr. jvr. Aarnd van Duvenvoorde, zij bezat als wed. een huis aan het Voorhout, verm. 10 mei 1544 en 9 aug. 1547 (Veldhuijzen nrs. 2163 en 2170) Gijsbrecht Oem van Wijngaarden noemt 7 jan. 1566 Charles Tserclaes zijn zwager; Charles bewoonde toen een huis en erf in het Voorhout (Klapper Hypotheken 1538-1570 nr. 984) Jacob heer van Wijngaarden tr. Hessel Muylerts, beiden 20 nov. 1565 in leven (Klapper Hypotheken 1538-1570 nr. 975) Christine Oem van Wijngaarden, was 26 okt. 1565 wed. van Pieter van Halmale (Klapper Hypotheken 1538-1570 nr. 973) 4 mrt. 1556 deed Pieter van Halmale hulde voor zijn schoonzr., Johanna van Wijngaarden, wed. van Frans van Rhoon, na dood van haar moeder Hildegonde van Zonneveld (Ons Voorgeslacht 1989 p. 56, Putten) Hendrika, dr. van Oude Jan Oem van W., non te Koningsveld, bezat, 16 jaar oud, 1485/1486, uitgegeven te DH, een lijfrente t.l.v. de stad Haarlem, evenals haar zuster Elisabeth van 13 jaar (Ons Voorgeslacht 1994 p. 96).

OEM VAN WIJNGAERDEN, IJSBRAND

geb./ovl.

-

functie(s)

getijdenmr. St.-Jacobskerk 1521 (zie Fourier); hoogheemraad van Delfland 1509-1519 (Postma, Delfland 414, vergl. Die van Delf en Delfland voor de Grote Raad Sent. 823.105).

beroep

-

overige gegevens

Gaf in onbekende zaak 8 juni 1515 te DH procuratie (Beroepen uit Holland doss. 885).

OEM VAN WIJNGAERDEN, JAN DE OUDE

geb./ovl.

-

functie(s)

substituut-baljuw van Den Haag 1479, samen met Jan van Cats, na overdracht door zijn broer Lieven (Van Gent, Pertijelike Saken, 210), baljuw m.i.v. 18 jan. 1480, wegens de dood van Lieven van Cats en zoals bij diens cie. was bepaald, aangezien Jan de gelden had geleend (Nationaal Archief, Archief van de Rekenkamer, Registers 490 fol. 27 en Ibidem, Rekeningen 3927-3939; zie ook Ibidem, Registers 491 fol. 158vo en 187)

beroep

-

overige gegevens

Tr. 1e Margaretha van de Werve, waaruit Daniel (Bylsma IX 8).

OEM VAN WIJNGAERDEN, WILLEM

geb./ovl.

-

functie(s)

Nam na verbanning van Dirk Willem Engebrechtsz. vanaf 1478 het schoutambt waar (zie ald.), aangesteld bij cie. van 14 aug. 1481 (na de dood van Willem Engebrechtsz. !!) [mocht stadhouder aanstellen] (Nationaal Archief, Archief van de Rekenkamer, Registers 491 fol. 64vo), verm. 14 aug. 1489; behield bij aangaan nieuwe pachttermijn door vader per 18 apr. 1490 dit ambt (Ibidem fol. 158vo), dat jaar bij uitspraak van de Grote Raad uit dit ambt ontzet en in zijn plaats zijn voorganger Dirk Willem Engebrechtsz.z. (zie ald.); baljuw 1509-1514 (Ibidem 492 fol. 84-85vo en 125vo-126; Oud Archief 721, 722, 892); 19 apr. 1514 niet meer in funktie ??? (Oud Archief 892) (vgl. commissie d.d. 6 sept. 1514, Nationaal Archief, Archief van de Rekenkamer, Registers 492 fol. 125vo-126); wegens een delict 10 juli 1515 in zijn plaats aangesteld Floris van Kijfhouck (Ibidem 492 fol. 159vo)

beroep

-

overige gegevens

Zoon van Jan de Oude (vgl. o.m. Nationaal Archief, Archief van de Rekenkamer, Registers 491 fol. 158vo). De Smidt e.a., Chronologische lijsten van de geëxtendeerde Sententiën Sententiën II 100: Willem Oem contra Gerrit Bruunsz. en zestien anderen, schepenen van Den Haag en de p.g.; eerste aanleg. Geschil inzake het jaarlijks de wet van Den Haag te mogen vernieuwen. Eiser meldde dat dit recht hem toekwam op grond van een privilege van Willem van Beieren uit 1207 (!). Verweerders zouden zichzelf onrechtmatig benoemd hebben. Onderzoek naar de feiten gelast; eiser voorlopig in het bezit van zijn rechten gesteld. De Smidt e.a., Chronologische lijsten van de geëxtendeerde Sententiën geëxtendeerde sentent. II p. 218: De proc-gen. contra Willem Oem, ontslagen baljuw van Den Haag en drie door hem benoemde `waardijns'. Eerste aanleg. Behandeld door de Geheime Raad, doch voor vonniswijzing verwezen naar de Grote Raad. Ondanks het oude recht van de baljuw van Den Haag om jaarlijks nieuwe schepenen en waardijns aan te benoemen, werd dit aan Oem verboden. Toen hij toch waardijns benoemde, werd hij ontslagen en de p.g. eiste zelfs de doodstraf wegens minachting van koninklijke bevelen. Verweerder werd vrijgesporken en aan de p.g. werd eeuwig zwijgen opgelegd. Eis van Oem om in zijn ambt te worden hersteld werd aangehouden. Floris van Kyfhouck werd voorlopig vervanger tot vervanger aangesteld (16 juli 1519).

OEM, GERRIT TIELMANSZ.

geb./ovl.

-

functie(s)

substituut-baljuw verm. 3 jan. 1486-19 juni 1488 (Nationaal Archief, Archief van de Rekenkamer, Rekeningen 3933, 3934, 3935 en 3936, telkens fol. 1)

beroep

-

overige gegevens

-

OMMELOIPSZ., DIRK CLAAS

geb./ovl.

-

functie(s)

geestmr. 1420, 1421

beroep

beul (Archief Heilige Geest 2 fol. 27vo-29vo)

overige gegevens

Haags Gemeentearchief, Cartularium Abdij Loosduinen p. 3 21 aug. 1306: Jan Ommeloep koopt 1 morgen land te Monster t.b.v. ver Kateline van Wassenair, non te Loosduinen; p. 6: voor sch. van DH koopt Jan O. 1 pd. Holl. rente; ibidem: 9 feb. 1316 koopt hij voor hen 1 pd. rente op een woning en erf bij het westen van Eikenduinen; ibidem: 12 mrt. 1316 vestiging van een schuldbrief t.b.v. hem; p. 731 aug. 1364 Claas O. heeft land te Monster inhuur; p. 8: 19 juni 1347 is Jan O. belender te Monster; p. 9: 22 febr. 1316 koopt de abdis van Loosduinen van `onsen lieven vrient' Jan O. 2 morgen land en 2 hofsteden met 17 hond land te Naaldwijkerbroek en 1/3 v.h. land van Yuwijn Heijen te Escamp; vgl. Nationaal Archief, Archief Abij Loosduinen inv.nr. 18: Jan O. geeft klooster 2 morgen land in de Smale Hoeve, 2 hosteden te Eikenduinen, 17 hond land te Naaldwijkerbroek en 1/3 voornoemd onder het beding van uitkering gedurende zijn leven van 11 pd. 16 sch. 8 penn. en memoriediensten na zijn dood en dan het overige voor een persoon die hij zal aanwijzen; p. 9: 15 mei 1320 Jan O. Ver Sandraden sone draagt de abdis 4 renten op, na zijn dood uit te reiken aan zijn twee zonen Janne en Claes; p. 15/6: twist rond goed nagelaten door Jan O. tussen abdis met klooster contra Jans kinderen en Mechteld zijn vrouw; uitspraak door de rentmeester van Noord-Holland (19 apr. 1339); p. 36: tot Claas O.'s kapelanie in Den Haag behoort 1/2 morgen land te Monster (18 mrt. 1404); p. 38/9: Arent van Dam ontvangt van de abdis van Loosduinen een som gelds t.b.v. Jacob Jansz., zoon van zijn broer, die er mee naar Praag zal trekken tegen de ongelovigen `voor Jan Ommeloep siele' (16 aug. 1421); p. 45 e.v.. Claas Ommeloep leverde in 1317 hooi aan de grafelijke herberg (Hamaker, Rekeningen I 48). Betaalde 1334 erfhuur op het Veen in Haagambacht (Ibidem 174) en (Claas Dirk Ommeloopsz.) in de meente te Eikenduinen (Ibidem 183). Dirk Cl. O.: op zijn woonhuis en erf aan de Hoogstraat-westzijde (later geheten 'den Ancker') was sinds 27 mei 1407 een rente gevestigd (Archief Memoriemeesters 2 fol. 31vo), tweede rente sinds 20 apr. 1423, dan in margine vermelding dat dit stond op de hoek van de Lapstraat over den Helm (bel. o. en z. de heerstraat) (Archief Nicolaasgasthuis 94 fol. 16). In het Nicolaasgasthuis ovl. 12 apr. 1442 Jan Ommeloip (Ibidem 22 fol. 8vo) Heer Nicolaas Ommeloep, pr., wsl. te DH, door Jacob Lizene bedacht met legaat in zijn testament 28 mrt. 1464 (Archief van het Hofkapittel 59 fol. 66) Wortel (?) Omloepss. verklaart rente van 40 sch. Holl. schuldig te zijn op zijn woonhuis en erf aan het Spui (westzijde) (Archief Heilige Geest 709) Petrus Ommeloep notaris te Den Haag 7 maart 1375 (Kloosters Delfland p. 355 no. 69). Jan Ommeloep verklaart 28 dec. 1391 renten schuldig te zijn op zijn woonhuis en erf aan de Delfwech (Wagenstraat) (Archief Heilige Geest 764, 765); Jan woonde 11 mei 1395 aan Jan Hendrikstraat, erf met huis had hij overgenomen van Aarnd Jacobsz. van den Damme; erf hield hij (akte van 13 mei 1395, dus recentelijke overdracht) van Jan Hendriksz. in erfhuur (Archief Heilige Geest 617, 618); zijn weduwe ald. verm. 26 okt. 1432 (Nicolaas 94 fol. 43). Ommeloper is [gerechts]bode. Jan Ommeloop ver Sandraden sone draagt 15 mei 1320 renten over aan de abdij; verm.ing van zijn zonen Jan en Claas (Collectie Optstraet van der Moelen p. 434/5). Jan Ommeloop na opdracht uit eigen 1 juli 1330 beleend door de heer van Polanen met 5 morgen 2 hond in de Werffcamp, omgeving latere Lozerlaan, met recht van vererving op een bastaard; 19 juli 1408 belening van Aarnd van Damme Philipsz., vervolgens toch tte hij 14.. zijn echtg. Ermgard; 30 mrt. 1438 belening van Philips van der Damme bij dood van vader; 5 juni 1478 Aarnd van den Damme bij dood van vader Philips; 5 febr. 1511 belening derde na overdr. door Ermgard Jansdr. van den Damme, geh.m. Jan de Houwer Jansz. (Ons Voorgeslacht 1982 Rept. Lek en Polanen p. 136). 1337 belening van Jan Jan Ommeloopsz. met 6 morgen land onder Rijswijk, na opdr. door Jan Ommeloop, leen van de Lek (Ons Voorgeslacht 1982 p. 223) Kloosters Delfland reg. 64 (p. 195): toelating van Gillis Woutersz. tot de vicarie in de abdij van Loosduinen, gesticht door Jan Ommeloop, 20 sept. 1474. Riemsdijk, Tresorie 117 = Nationaal Archief, Archief Graven van Holland 228 fol. 123): Claas Ommeloep verkocht scholasterij en school te DH aan heer Dirk Voppenz (voor of ca. 1378) Heer Nicolaas Ommeloop belender te Wateringen 1 febr. 1362 (C. Hoek, 'Goederen van de vicarie van Heemstede', Ons Voorgeslacht 1985 p. 391) Memorie voor Hadewij Claas Ommeloops; hiervoor destijds 20 Ph. schilden ineens ontvangen (Nationaal Archief, Familiearchief Van Vredenburch 248 fol. 9); ook HG deed in St.-Jacob memorie van Hadewij Dirk Claasz. Ommeloop (Archief Heilige Geest 951 fol. 4). Zij, Hadewij Claas Ommeloops, belendde 4 sept. 1424 aan een huis en erf achter het Begijnhof aan de Laan (Archief Ned. Herv. Kerkvoogdij 28 fol. 9 gemerkt X). Zij bezat sinds 23 juni 1415 een rente van 40 sch. Holl. op huis en erf aan de [Vollersgracht] (Archief Memoriemeesters 2 fol. 37vo). Claas Ommeloep stichtte 25 jan. 1380 met echtgenote Hadewi een vicarie gewijd aan de Elfduizend Maagden in de St.-Jacobskerk; collatie zou na hun dood zijn voor de abt en het klooster te Middelburg (Zeeuws Archief, Archief van de O.L.V. Abdij te Middelburg, inv.nr. 594). Katrijn Hendrik Jansz.' weduwe schonk 28 aug. 1431 t.b.v. heer Symon Mathijsz. t.b.v. de door Claas Ommeloeps gestichte vicarie een rente van 5 sch. 4 penn. Holl. op haar erf aan de `Saynsstraet ald. (Ibidem). Jan Deym trad 13 juli 1441 op als voogd voor Matthijs Simonsz. toen deze een rente schonk t.b.v. de Elfduizend Maagdenvicarie (destijds gesticht door Claas Ommeloep) (Ibidem). 23 juni 1415 erkende Jacob Jansz. aan Claas Ommeloop 40 sch. rente schuldig te zijn op zijn huis aan de Haagse Voldersgracht (Kloosters Delfland p. 399 reg.nr. 20). Lijsbeth Jan Ommeloips wed. bezit huis sinds sept. 1476 (Pabon, Hofboeken p. 153) april 1475 verwierven Claas Ommeloop en zijn moeder een huis en erf aan de Hoogstraat gen. Berkenrijs, bij dode van resp. man en vader Gerrit Jan smitsz.; echter 1466 reeds Claas ald.! (Pabon, Hofboeken resp. p. 188 en 229). Grafboek Oude Kerk Delft: Lijsbeth Claas Ommeloepsz. bezit 1420 een graf met haar zuster Fye Gijsken Gerrit Albarenz.dr. (Ons Voorgeslacht 1994 199). Claas Ommeloop 23 nov. 1369 belender te Eskamp (Ons Voorgeslacht 1985 p. 18). Belender Jan Ommeloep aan een woning te Wateringen, waarmee 6-5-1326 Jan van Elsgheest werd beleend (Ons Voorgeslacht 1988 248); de kinderen van Claes Ommeloep verm. in belending te Wateringen 13 dec. 1430 (Ons Voorgeslacht 1988 576). Clays Ommeloep verm. te 's-Gravenzande als ingezetene 1369 (C. Hoek, Ingezetenen van 's-Gravenzande, Naaldwijk, Wateringen en Monster in 1369, Ons Voorgeslacht 1989 527). 28 mrt. 1364 testeerde Jacob Lizenz., vermaakte o.m. heer Nicolaes Ommeloep, priester, 5 sch. (Archief van het Hofkapittel 59 fol. 66).

OUWEN, JAN JACOBSZ. VAN (MR. JAN DEN OUWEN)

geb./ovl.

Geb. ca. 1502/'05 ('t Hart, Costumen 97, Archief Weeskamer 118 fol. 125)

functie(s)

schepen 1564 (i.p.v. Simon vd Does, die schout werd), 1564/'65, 1565/'66, 1566/'67, 1567/'68, 1568/'69, 1569/'70; vroedschap 1570/'71, 1571/'72; gasth.mr. St.-Nicolaas 1567-'69

beroep

barbier

overige gegevens

Mr. Jan den Ouden (Ouwen), barbier, belender onder Eikenduinen 13 okt. 1569 (Klapper Hypotheken 1538-1570 nr. 815). 1557 bezit hij huis In de Keyser aan de Hoogstraat; 1586 is dit in handen van Sebastiaan Albrechtsz. (Archief Heilige Geest 604). Belender 17 juli 1546 aan weiland in ban van DH (Archief Heilige Geest 815). Belender aan de achterzijde van een huis aan de Molenstraat n-zijde 16 okt. 1568 (Archief Nicolaasgasthuis 245). Verm.ing van Jan den Ouwen (Archief Leprooshuis reg. 169, 28 mrt. 1554). Hij verkocht 9 juni 1570 Nic.gasth. stuk land ten zw. van DH op de Laen, groot ca. 13 hond, belast met hofpenn. van 6 stuivers per morgen; als onderpand dient zijn woning in Segbroek, groot ca. 20 morgen land (Archief Nicolaasgasthuis 121). Verm.ing van Jan van O.'s huis op de Plaats (Archief Weeskamer 91 ongefol., 22 nov. 1538). Zijn moeder Margriete Dirksdr. bewees hem 7 jan. 1517 zijn vaderlijk erfdeel (vader was Mr. Jacob Jansz. van Ouwen), is dan ca. 12 jr., in aanwezigheid van Katrijn Dirksdr., tante, en Ariaen Toll, goudsmid, som van 40 pd. Holl., verzekerd op haar woonhuis en erf in het Noordeinde; 15 juli 1523 verklaarde hij voldaan te zijn door moeder (Archief Weeskamer 118 fol. 125). Deed 16 dec. 1529 kinderen bij Goeltgen Cornelisdr. hun moederlijk bewijs (betreft Yslant Jansdr., 6 jr., Trijn Jansdr., 4, Russe Jansdr. 2 en Jacob Jansz. 1/2 jaar), voor ieder de som van 3 pd. groten; onderpand huis en erf aan de Spuistraat-noordzijde; waar zijn vrouw in stierf; present oom van echtgenote, Jacob Dirksz. en maag van de kinderen Gerrit Christiaansz. (Archief Weeskamer 119 fol. 183). 26 okt. 1549 verklaarde Mr. Pieter Ruffaertsz. basconter, w te Den Bosch, voor echtgenote Rusgen voldaan te zijn van moederlijk erfdeel en erfenis zusje Yslant (Archief Weeskamer 119 fol. 183vo). Tr. Lijsbeth Zibbendr. (die eerder tr. Gerrit Arentsz. Molenaer en 17 nov. 1531 vaderlijk erfdeel aan voorkinderen bewees) (Archief Weeskamer 120 fol. 78). Mr. Jan Jansz. van Ouwen, chrirurgijn, verm. 22 nov. 1538 (Klapper Hypotheken nr. 25). Barbara, dr. van mr. Jan den Ouwen, beluid 19 dec. 1554 (Wildeman, Rentmeestersrekeningen, Wapenheraut 1902 50). Onder Heiloo hield Catharina, dr. van Hendrik van Haarlem, geh.m. Jan van Ouwen land in leen van de graaf sinds 12 okt. 1470 (Heemskerks leen); na haar dood belening 6 aug. 1509 van Jacob van Ouwen (Ons Voorgeslacht 1985 Repertorium Heemskerk, 746). Getuige als Gerrit Allertsz. 1 aug. 1561 testeert (Archief Heilige Geest 920). Mr. Jacob van Ouwen, surgijn, woonde 1512 Veenestraat-oostzijde. Zijn zoon Jan van O. Jacobsz. was schepen van Den Haag. Een andere chirurgijn (en barbier) was Mr. Jan van Ouwen Jansz., woonde 1538 en 1560 aan de Plaats-zuidzijde naast Gorinchem (Transp.reg. 1538 p. 12 en 1560 p. 42vo.) (Th. Morren, `Eenige Haagsche doctoren, chirurgijns en apothekers in de 16e eeuw', Die Haghe. Bijdragen en mededeelingen 1901, 258).

Top Of Page

 

Auteur

Fred van Kan

Publicatie

Haagse Elite tot 1572

Home

Haags Gemeentearchief